Wet DBA in 2026: de Belastingdienst kan nu ook naheffen

Werk je als zzp’er structureel voor één opdrachtgever, onder diens aansturing en op diens locatie? Dan lijkt dat voor de fiscus misschien meer op een dienstverband dan op zelfstandig ondernemerschap. Dat heet schijnzelfstandigheid, en de Belastingdienst controleert daar sinds begin 2025 weer actief op — met sinds 2026 een extra stap: naheffingen.

Wat er is veranderd

Jarenlang was de handhaving van de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) grotendeels opgeschort. Sinds januari 2025 is dat voorbij: de Belastingdienst voert weer volop controles uit. Er is een team van 80 fte specifiek voor dit onderwerp, en er zijn inmiddels meer dan 1.100 bedrijfsbezoeken en ruim 300 boekenonderzoeken uitgevoerd.

Nieuw voor 2026: waar de Belastingdienst eerst vooral waarschuwde en meekeek, kan er nu ook daadwerkelijk nageheven worden bij geconstateerde schijnzelfstandigheid — dus alsnog loonheffing en premies opleggen over de gewerkte periode. Boetes blijven voorlopig grotendeels achterwege, behalve bij opzet of grove schuld: de Belastingdienst noemt dit zelf een “zachte landing”, maar de financiële risico’s van een naheffing zijn voor zowel de zzp’er als de opdrachtgever wel degelijk reëel.

Voor wie dit relevant is

Dit raakt twee groepen. Zzp’ers die voor één vaste opdrachtgever werken, onder diens gezag en zonder veel eigen ondernemersrisico, lopen het risico dat hun fiscale ondernemersstatus — en daarmee aftrekposten zoals de zelfstandigenaftrek — ter discussie komt te staan. Bedrijven die zzp’ers structureel inhuren, kunnen bij een naheffing zelf aansprakelijk worden gesteld voor de loonheffing over die arbeidsrelatie.

Wat betekent dit voor jou?

Werk je als zzp’er voornamelijk voor één opdrachtgever? Kijk kritisch naar hoe die samenwerking eruitziet: bepaal je zelf hoe en wanneer je werkt, loop je eigen ondernemersrisico, en werk je ook voor andere opdrachtgevers? Huur je als mkb-ondernemer zzp’ers in? Dan is het verstandig om de arbeidsrelatie en de gebruikte overeenkomst tegen het licht te houden, zeker bij langdurige of exclusieve samenwerkingen. Wij helpen je graag om dat helder te krijgen, voordat de Belastingdienst dat voor je doet.

Bespreek je situatie